Гепатит Е: нәрсәсе белән куркыныч һәм ничек күчә?

Е гепатиты су белән канәгатьләнерлек булмаган, әйләнә-тирә мохитнең Начар санитар торышы һәм шәхси гигиенаның түбән дәрәҗәсе булган илләрдә киң таралган. Шуңа да карамастан, Е гепатиты бөтен җирдә, шул исәптән Россиядә дә теркәлә. Бу авыру турында тулырак - безнең материалда.
Вируслы гепатит Е (Hepatitis E virus, HEV) – бавырның йогышлы авыруы, күбесенчә авыруны кузгатучының фекаль-ораль механизмы белән, йөклелекнең 2нче яртысында хатын-кызларда аеруча авыр агым белән аерылып тора.
Е гепатиты вирусы -20°С һәм аннан түбән температурада яхшы саклана, 60°С тан югары температурада инактивацияләнә.
Е гепатиты вирусының 4 генотибы билгеле. 1 һәм 2 Генотиплар кешене генә йоктырырга сәләтле, 3 һәм 4 генотиплар кешеләрне генә түгел, хайваннарны да, нигездә дуңгыз, Кабан һәм боланнарны да йоктыра.
Инфекция чыганагы-Е вируслы гепатиты белән авыручы. табигый резервуар булып дуңгызлар, азрак дәрәҗәдә кабаннар һәм боланнар хезмәт итә.
Вируслы гепатитны тапшыру механизмы Е – фекаль-ораль, ул еш кына берничә юл белән тормышка ашырыла:
* сулы – контаминацияле су кулланганда яисә пычранган сулыкларда коенганда,
 азык-төлек өчен – контаминацияле продуктлар: чи яки җитәрлек дәрәҗәдә термик эшкәртелмәгән диңгез продуктлары һәм ИТ, ешрак дуңгыз, болан, кабан ашаганда,
* контакт-көнкүреш – кузгаткыч белән зарарланган куллар яки предметлар аша.
Вирусның анадан балага трансплацентар юл белән күчүе мөмкин. Нәтиҗәсе еш кына Начар-вакытыннан алда бала табу яки яралгының үлеме.
Инкубация чоры бер атнадан ике айга кадәр дәвам итәргә мөмкин, уртача 30-40 көн тәшкил итә. Инфекцияле кеше иң зур эпидемик куркынычны инде инкубация чоры уртасында һәм саргайган чор дәвамында тудыра.
Саргайган чорда авыруларда гомуми хәлсезлек, бизгәк авыруы, сүлпәнлек, аппетит югалту, күңел болгану һәм косу, уң кабырга төбендә эч китү һәм авырлык күзәтелә.
Авыруларның якынча 20 %ел сары авыру алды чоры юк.
Сарылык чорында үзенчәлекле симптомнар барлыкка килә: тире япмаларының һәм лайлалы тышчаларның саргаюы, сидекнең каралуы һәм тизәкнең яктыруы, тире кычытуы.
Бик сирәк очракта сары төстәге авыруларда фульминант (яшен тизлеге) гепатиты барлыкка килә. Ул бик тиз агрессив агым белән, тәүлек һәм хәтта сәгатьләр дәвамында, кискен бавыр энцефалопатиясе үсеше белән характерлана.
Е гепатиты ешрак сарысыз формада уза, бигрәк тә балаларда. Сарылык формасы нигездә яшь һәм җитлеккән яшьләрдә үсә.
Е гепатитының үзенчәлеге-авыруның авыр барышы йөкле хатыннарда, бигрәк тә II һәм III триместрларда, шулай ук бала тапканнан соң беренче атна дәвамында бала табучы хатыннарда. Йөклелек күпчелек очракта яралгының ана карынында үлүе, бала төшерү яки вакытыннан алда бала табу белән тәмамлана.
Исән-сау туган балаларның яртысы бер ай эчендә үлә.
Е гепатиты йөкле хатыннар өчен югары үлем (10-30%), шулай ук вакытыннан алда бала табу һәм яралгының үлеме куркынычы зур булу сәбәпле куркыныч.
Безнең һәрберебез гади профилактика чараларын үтәп, үзен һәм якыннарын яклый ала:
* ашар алдыннан, бәдрәфтән соң кулларны юарга яки антисептик кулланырга,
• кайнатылган яисә шешәләргә салынган су гына эчәргә,
• бу максатлар өчен рөхсәт ителгән сулыкларда гына йөзәргә,
* коенганда суны йотмаска,
• термик эшкәртелгән ризыкны гына ашарга,
• яшелчәләрне һәм җиләк-җимешләрне куллану алдыннан яхшылап юарга,
 азык-төлекне бары тик санкцияләнгән сәүдә урыннарында гына сатып алырга.
Үзегезне саклагыз һәм сәламәт булыгыз!
Сайтта санитария куркынычсызлыгы һәм куркыныч авыруларны профилактикалау буенча файдалы мәгълүмат күбрәк https://cgon.rospotrebnadzor.ru/.