Эчәк инфекцияләре елдан-ел йогышлы авырулардан килгән зыян рейтингында алдынгы урыннарны били. Авыру кузгатучыларның күптөрлелегенә карамастан, күпчелек эчәк инфекцияләренең азык аша йоктыру юлы бар. Куркынычсыз ризык куллану күпчелек эчәк инфекцияләреннән саклау булып тора.
Гади кагыйдәләр Сезгә эчәк инфекцияләреннән сакланырга ярдәм итәчәк.
1 нче кагыйдә. Һәрвакыт чисталыкны саклагыз.
Күп кенә микроорганизмнар кул кысышу, көнкүреш әйберләре, кухня кирәк-яраклары аша тапшырыла. Пычрак куллар һәм инфекцияле өслекләр белән контактта булганда бу микроорганизмнар азыкка җиңел эләгә һәм сәламәтлеккә куркыныч тудыра.
Туалеттан һәм өйгә кайтканнан соң гына түгел, ә өйдә дә – ризык әзерләгәнче, ашау вакытында һәм биргәнче кулларыгызны юыгыз.
Әзерләү өчен кулланыла торган барлык өслекләрне һәм кухня кирәк-яракларын да һичшиксез юыгыз.
2 нче кагыйдә. Чи ит, кош-корт һәм диңгез продуктларын башка (әзер яки термик эшкәртүне таләп итми торган) продуктлардан аерыгыз.
Чи ризыкларда: ит, кош-корт, балык һәм диңгез продуктларында патоген микроорганизмнар булырга мөмкин, аларны әзерләгәндә һәм саклаганда башка ризыкларга күчерергә мөмкин.
Чи продуктларны эшкәртү өчен аерым пычак һәм эшкәртү тактасы кулланыгыз. Чи һәм әзер продуктлар арасында контакт булмасын өчен, ризыкны ябык савытта саклагыз.
3 нче кагыйдә. Ашамлыкларны яхшылап кыздырыгыз яки пешерегез.
Җылылык белән җентекләп эшкәрткәндә барлык куркыныч микроорганизмнар диярлек һәлак була. Тикшеренүләр күрсәткәнчә, продуктларны 70°С тан югары температурада җылылык белән эшкәртү аларны куллану өчен куркынычсызрак итә ала.
Ашамлыкның әзер булуына ышану өчен, согын тикшерегез – ит яки кош-кортның Алсу түгел, ә үтә күренмәле булырга тиеш.
4 нче кагыйдә. Продуктларны куркынычсыз температурада саклагыз.
Бүлмә температурасында микроблар бик тиз үрчиләр. 5°С тан түбәнрәк яки 60°С тан югары температурада аларның үрчү процессы акрыная яки туктала. Шуңа күрә әзерләнгән һәм тиз бозыла торган азык – төлекне шунда ук суытыгыз, яхшырак 5°С тан түбән температурада.әгәр ашамлыклар чарага әзерләнсә-әзерләнгән ризыкларны кайнар килеш (60°С ка кадәр) сервировка ясаганчы тотыгыз.
Әзерләнгән ризыкны бүлмә температурасында 2 сәгатьтән артыкка калдырмагыз.
5 нче кагыйдә. Яңа, бозылмаган продуктларны сайлагыз.
Мөмкин булса, зарарсызландырылган продуктларны, мәсәлән, пастеризацияләнгән яки стерильләштерелгән сөтне сайлагыз. Гарантияләнгән чиста эчә торган су эчегез – яки аны кайнатыгыз, яки шешәләргә салынган су сатып алыгыз. Чи җиләк-җимеш һәм яшелчәләрне юыгыз. Яраклылык вакыты чыккан продуктларны кулланмагыз.
Саф булмаган, бозылган продуктларда, шулай ук суда куркыныч микроорганизмнар һәм токсиннар булырга мөмкин. Үзегезне саклагыз һәм сәламәт булыгыз!
Сайтта санитария куркынычсызлыгы һәм куркыныч авыруларны профилактикалау буенча файдалы мәгълүмат күбрәк https://cgon.rospotrebnadzor.ru/.