2026 елда Бөтендөнья кулланучылар хокукларын яклау көне

Сәяхәткә җыенасызмы? Роспотребнадзор алдан әзерләнергә киңәш итә: үзегез бара торган илдә эпидемиологик хәлне тикшерегез һәм кирәк булганда кирәкле прививкалар ясагыз. Иммунизация - иң ышанычлы яклау. Шуны истә тотарга кирәк: уртача прививканы сәфәргә кадәр 3-4 атна алдан ясарга кирәк, кайбер очракларда 1-2 ай алдан әзерлек таләп ителә. Нинди прививкалар кирәк булырга мөмкин? Рутиналылар-балачакта эшләнгәннәр (дифтерия, столбняк, кызамык, кызылча, паротит, полиомиелит, В гепатиты). Сәфәр алдыннан аларга иммунитетны тикшерү яхшырак, бәлки ревакцинация кирәк. Нинди инфекцияләрдән саклау кирәк булырга мөмкин? • корсак тифы; • A гепатиты һәм B гепатиты; • дифтерия; * столбняк;  котырыну; • талпан энцефалиты; • сары бизгәк; • менингококк инфекциясе; * малярия (гадәттә вакцина түгел, ә табиб кушуы буенча дару профилактикасы таләп ителә). Әгәр сәфәр 6 айдан артык дәвам итсә, В гепатитыннан вакцинация яки ревакцинация тәкъдим ителә. Азия Һәм Африка илләренә сәфәрләр вакытында котыру авыруына һәм сары бизгәккә, шулай ук бизгәккә каршы профилактика һәм иммунизация турында алдан кайгырту мөһим. Энцефалиттан Прививка кирәк булырга мөмкин, әгәр сез: Таиланд, Япония, Филиппин, Вьетнам, Һиндстан, Индонезия, Кытай, Мальдива, Шри-Ланка. Әгәр сез Һиндстанга, Үзбәкстанга, Африка илләренә, Монголиягә барсагыз, менингококк инфекциясеннән вакцинацияне карарга кирәк. Сары бизгәккә каршы Вакцинация (ил таләпләренә һәм маршрут сайлауга бәйле рәвештә мәҗбүри булырга мөмкин) : Конго Демократик Җөмһүриятен, Камерун, Хәбәшстан, Маврикий утравына, Үзәк Африка илләренә, шулай ук Аргентина, Бразилия, Венесуэла, Колумбия, Перу, Нигерия, Ангола, һәм кайбер башка Көньяк Америка һәм Африка илләренә. Талпан энцефалитыннан Вакцинация Беларусь (Беловежская пуща), Россия (Ерак Көнчыгыш, Урал, Идел буе) шәһәрләренә барганда актуаль булырга мөмкин. Прививкалардан тыш, кыргый хайваннар һәм бөҗәкләр белән аралашмагыз, гигиенаны саклагыз, суга һәм ризыкка игътибарлы булыгыз, бигрәк тә таныш булмаган яки экзотик кухняда эшләсәгез.

Хәзерге вакытта автосервисларның төрле сайланышы бар. Алар барысы да транспорт чараларын ремонтлау һәм аларга хезмәт күрсәтү буенча төрле эшләр башкаралар. Әмма автосервиска барганда үз хокукларың турында төгәл белү мөһим: • Автомобиль кулланучыга башкарылган эшнең тулылыгын һәм сыйфатын, транспорт чарасының сакланышын тикшереп торганнан соң бирелә; • Кулланучы башкаручы катнашында машинаның комплектлылыгын һәм техник торышын, шулай ук аның төзеклеген һәм күрсәтелгән хезмәтләрнең сыйфатын тикшерергә тиеш. Җитешсезлекләр ачыкланганда, кулланучы бу хакта башкаручыга шундук әйтергә тиеш. Алар кабул итүне раслый торган документта тасвирланырга тиеш; • Әгәр кулланучы кабул иткәннән соң килешүне үтәүнең туры килмәвен яки башка яшерен кимчелекләрне тапса, ул бу хакта башкаручыга хәбәр итәргә тиеш.; • Җитешсезлекләр ачыкланганда, кулланучы үз теләге белән башкаручыдан түбәндәгеләрне түләүсез бетерүне; эш өчен билгеләнгән бәяне киметүне; эшне түләүсез кабат башкаруны; җитешсезлекләрне төзәтү буенча тотылган чыгымнарны үз көче белән яисә өченче затлар тарафыннан каплауны таләп итәргә хокуклы. • Әгәр башкаручы эшләрне башкару срокларын бозган булса, кулланучы үз теләге белән башкаручыга яңа срок билгеләргә; эшне тиешле бәягә өченче затларга тапшырырга яки аны үз көче белән башкарырга һәм башкаручыдан чыгымнарны каплауны таләп итәргә; бәяләрне киметүне таләп итәргә; шартнамәне үтәүдән баш тартырга хокуклы. Кулланучы катнашында башкарыла торган шартнамә (шиннарны күпертү, диагностика эшләре, юу һ.б.) квитанция, жетон, талон яисә касса чегы бирү юлы белән Рәсмиләштерелергә Мөмкин. Әгәр кулланучы автомобильне эшне башкару өчен калдырса, башкаручы килешү белән бер үк вакытта кабул итү-тапшыру акты төзергә тиеш, анда машинаның комплектлылыгы һәм тышкы күренеп торган зарарланулар һәм кимчелекләр, кулланучының запас частьләр һәм материаллар бирүе турында аларның төгәл исемен, тасвирламасын һәм бәясен күрсәтеп белешмәләр күрсәтелә. Кулланучының өстәмә хезмәтләр күрсәтү турындагы үтенече шартнамә белән рәсмиләштерелергә тиеш. Бозылган хокукларны яклау өчен гражданнар сатучыга яки эшләр/хезмәтләр башкаручыга дәгъвалар белән мөрәҗәгать итәргә хокуклы. Әгәр дә башкаручы мөрәҗәгатьне җавапсыз калдырган һәм сорау хәл ителмәгән икән, ул вакытта Роспотребнадзорның территориаль органына мөрәҗәгать бирергә кирәк.

Күрсәтелгән өлкәдә хокук бозулар турында бәян ителгән белешмәләргә бәйле рәвештә прокуратурага түбәндәге адрес буенча җибәрелгән мөрәҗәгатьтә чагылдырырга кирәк: Татарстан Республикасы, Казан ш., Назарбаев ур., 15 йорт, йә прокуратураның бердәм порталы яисә дәүләт хезмәтләренең бердәм порталы аша мөрәҗәгать итәргә.