Ашыгыч кисәтү! Урманнарның югары һәм гадәттән тыш янгын куркынычы турында.

2025 елның 7 октябре, сишәмбе

Ашыгыч кисәтү! Урманнарның югары һәм гадәттән тыш янгын куркынычы турында.

Ашыгыч кисәтү! Урманнарның югары һәм гадәттән тыш янгын куркынычы турында.

 

 

 

Хөрмәтле гражданнар! «Татарстан Республикасы Гидрометеорология һәм әйләнә-тирә мохитне мониторинглау идарәсе " фдбудан:

 

Шторм кисәтүе

 

урманнарның югары янгын куркынычы турында

 

Татарстан Республикасы территориясендә

 

2025 елның 8 октябреннән 15 октябренә кадәр Татарстан Республикасының күпчелек территориясендә урманнарның янгын куркынычы югары (4 класс) саклана, 10 октябрьдән башлап урыны белән төньяк-көнчыгышта урманнарның гадәттән тыш куркынычы (5 класс) көтелә.

 

Россия гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Татарстан Республикасы буенча Баш идарәсе кисәтә:

 

 

Янгынның кыек билгеләре: тотрыклы яну исе, томансыман төтен, кошларның, имезүчеләрнең, бөҗәкләрнең үз-үзләрен тынгысыз тотышы, аларның бер якка миграциясе, офыкта төнге шәфәкъ.

 

Урман янгынын ничек сүндерергә? Янгын кырыйларына яфраклы агач ботаклары сибеп; янгын кырыйларына көпшәк грунт сибеп һәм ут хәрәкәте юлында Җир полосалары, киң канаулар ясап.

 

Ут торак пунктка якынлашканда нишләргә? Кешеләрне, беренче чиратта балаларны, хатын-кызларны һәм картларны эвакуацияләргә кирәк. Кешеләрне ут таралуга перпендикуляр юнәлештә чыгарырга яки чыгарырга кирәк. Бары тик юлларда, шулай ук елга һәм инешләр буйлап, ә кайчакта су буйлап йөрергә кирәк. Авыз һәм борынны бик нык төтенләгәндә юеш мамык-марля бәйләвеч, сөлге, киемнең бер өлеше белән капларга кирәк. Үзең белән Документлар, акча, бик кирәкле әйберләр алырга. Шәхси әйберләрне янган конструкцияләрсез таш корылмаларда яки җир белән күмелгән чокырда саклап калырга мөмкин.

 

Эвакуацияләнә алмаган очракта (торак пунктларда массакүләм янгыннар) герметиклаштырылган таш биналарга, Гражданнар оборонасы сыену урыннарына яисә зур ачык мәйданнарга, стадионнарга һәм башкаларга яшеренеп кенә исән каласы кала.

 

Урманда янгын чыгаргач, паникага бирелмәгез. Башта вәзгыятьне тиз анализлагыз. Рельефның калку ноктасына күтәрелергә яки биек агач башына менәргә, янгын учагының кайда урнашканын табарга, утның таралу юнәлешен һәм тизлеген билгеләргә, сулыкларның, сазлыкларның, урман урманнарының, торак пунктларның урнашуын күрергә кирәк.

 

Әгәр юл киселсә, утрауларда, сайлыкларда, сазлыкларда, кыя түбәләрендә һ.б. янгыннан ышыкланырга кирәк. п. нигезендә ышык урыннарны агачлардан ераграк сайлагыз - алар янгын вакытында, тамырлары янганда тавышсыз гына төшәргә мөмкин. Ут якынлашканда киемнәрегезне мул итеп су белән чылатыгыз, суга ятыгыз, әмма камыш янына түгел. Сайлыкта баштанаяк йокы капчыгына төренәләр, аны һәм киемнәрен су белән чылаталар. Учакка эләккәч, вакыт-вакыт әйләнеп торыгыз, киемнең өске өлешләрен чылатыгыз, битегезне күп катлы бәйләвеч белән саклагыз, яхшырак марлидан, аны даими чылатыгыз. Учакка эләккәндә, бөтен нейлон, капрон һәм башка йөзә торган киемнәрегезне салыгыз, ягулыктан һәм җиңел кабынучан җайланмалардан арыныгыз.

 

Әгәр дә сез урманда кечкенә генә янгынга юлыксагыз, аны туктату өчен кичекмәстән чаралар күрергә һәм бер үк вакытта, мөмкинлек булса, кемнедер якындагы торак пунктка яки урманчылыкка ярдәм сорап җибәрергә кирәк.

 

Урман янгыннары вакытында үзеңне ничек тотарга

 

Урманда янгын еш кына кеше гаебе белән килеп чыга – бу ут белән саксыз эш итү дә, сүнмәгән учак та, ташланган шырпы яки тәмәке дә, балалар шаяртуы да. Кайвакыт янгын чыгуның сәбәбе яшеннәр булырга мөмкин, ләкин мондый очраклар шактый сирәк була. Шулай да Урманда ут стихиясе белән очрашу башыгызга килсә, нәрсә белергә кирәк соң? Урман янгынына ничек юл куймаска? Янгын чыккан булса, нишләргә?

 

Урманда янгын чыгуга юл куймаска тырышырга

 

Беренчесе-ялга яки походка чыгуга әзерлек. Үзең белән чиләк, балта һәм көрәк белән барырга киңәш ителә. Әгәр сез Биш һәм аннан да күбрәк кеше белән барырга җыенсагыз, бу, әлбәттә, яхшы. Әгәр поход ялгыз булса? Ялгыз турист үзен чиләкләр һәм балталар белән артык йөкләмәячәк. Ялгыз поход өчен (янгын булу ихтималы аркасында гына түгел) чехоллы җыелма сапер көрәге сатып алырга һәм аның кырыйларын үткенләргә киңәш ителә. Шулай итеп, ул сезгә көрәк тә, балта да хезмәт итә.

 

Икенчедән, урманда учак ягып җибәргәндә барлык саклык чараларын да төгәл үтәргә кирәк. Мондый чараларга гомумән ут белән бәйле бөтен нәрсә керә. Учакны һич кенә дә агачлар астында, бигрәк тә ябалдашларының аскы ботаклары биек булмаган агачлар астында ягарга ярамый. Коры үлән күп булган яки коры төпчекләр якын урнашкан урыннарда учак ягарга ярамый. Учак өчен урынны зарарлы итеп әзерләргә яки эләккән Иске учактан файдаланырга тырышырга кирәк.

 

 

Стоянка вакытында

 

 

Беренче номерлы алтын кагыйдә - учакны беркайчан да караучысыз калдырырга ярамый! Ягулык запасын янган учактан өч–биш метр ераклыкта тотыгыз. Нинди дә булса махсус ихтыяҗ таләп итмәсә, бик биек учак кабызмагыз (мәсәлән, сигнал учагы). Учак мөмкин кадәр азрак очкын бирсен, бигрәк тә җилле вакытта. Утны кабызганда, җил булганда, аның көчен һәм юнәлешен исәпкә алыгыз, чөнки очып киткән очкыннар үләнгә яки агач яфракларына яну китереп чыгарырга мөмкин. Коры яфраклы ботакларны ягулык рәвешендә кулланмаска тырышыгыз (дары шикелле яна), шуңа күрә учактан очкыннар гына түгел, бәлки яна торган бөтен яфраклар таралачак. Якын-тирәдә сулык булса, су туплагыз, ә үзегездә яраклы савыт булса.

 

Стоянкадан киткәндә учакны яхшылап сүндерергә, су салырга һәм туфрак сибәргә кирәк. Чирәмне салдырсалар, учакны чирәм кисәкләре белән каплагыз. Бөтенләй төшергәндә, учакның сүнгәнлегенә һәм сез киткәннән соң беркадәр вакыттан соң кабынып китмәячәгенә инаныгыз. Үзегездә тәртип калдырыгыз, кем әйтмешли, Хәерле юлга чыгыгыз.

 

Урманда янгын белән очрашканда нәрсә эшләргә

 

Әгәр дә сез башлана торган янгынны тапсагыз-мәсәлән, зур булмаган үлән үләне яки кемдер ташлаган учак янында янып торган урман түшәме, моны үзегез сүндерергә тырышыгыз. Кайвакыт ялкынны таптау да җитә (дөрес, көтәргә һәм үлән яки түшәмнең бөтенләй янмавына инанырга кирәк, югыйсә ут яңадан барлыкка килергә мөмкин).

 

Килеп туган хәлгә дөрес бәя бирергә тырышыгыз. Конкрет шартлардан чыгып, янгынны мөстәкыйль сүндерәсезме, әллә сезгә ярдәм кирәк булачакмы икәнен хәл итегез. Үз көчегезне артык бәяләмәгез. Әгәр дә сез янгынны күргәнсез икән, аны сүндерергә тырышкансыз икән, ләкин берни дә барып чыкмаган, ә ул бары тик көчлерәк кенә янган, бәла-казага эләкмәс өчен вакытында ераграк китәргә кирәк.

 

Махсус хезмәтләргә тизрәк хәбәр итү мөмкинлеген эзләү оптималь булачак. Гадәттән тыш хәлләр министрлыгы («01» телефоны), ЕДДС («112» телефоны) хезмәтләре, егерьлар, урманчылар шундый булырга мөмкин. Төркемле поход вакытында группа әгъзаларының берсеннән авыр кирәк-яракларны алырга һәм юлчы сыйфатында якындагы торак пунктка яисә автомобиль трассасына ярдәм сорап җибәрергә кирәк. Төркемнең калган әгъзаларына маршруттан төшү һәм янгын урыныннан китү яхшырак. Бер-берегезне күздән югалтмагыз.

 

Җирдән тыш үзгәрүчән хәлләрне (җил тизлегенең һәм юнәлешенең үзгәрүен) исәпкә алыгыз. » Тизлектә янгын белән ярышмыйча", ягъни җилгә каршы яки җил юнәлешенә аркылы, ут өчен ышанычлы киртәләр (минераль туфрак һәм елганың киң полосалары) артына китеп, тау битеннән өскә таба китәргә тырышыгыз. Еш кына бердәнбер куркынычсыз зона булып янган участоклар тора, әгәр бу торф сазлыклары булмаса.

 

Исегездә тотыгыз: ут җил уңаеннан да (тиз), аңа каршы да (акрын), ә тау бите буйлап өскә таба эчкә караганда күпкә тизрәк хәрәкәт итә.

 

Янгынның тәүлеклек режимын истә тотыгыз. Еш кына яну чык кипкәннән соң иртән башлана (иртәнге 9-10 сәгать тирәсендә) һәм кичке чык төшү белән туктала (кичке 20-21 сәгатьтә).gorenjedia Төнлә янгын»йоклый". Иң нык янгын гамәлдә була һәм тиз тарала шул полуденное вакытта – 13 сәгатьтән 17 сәгатькә Алдында выпадением яңгыр горение янгын кич көчәя. Бик коры, эссе һава торышы булганда (5 нче класс) янгыннар шулай ук төнлә дә тарала, гәрчә, кагыйдә буларак, төнлә алар бары тик аскы һәм түшәм формасында гына булсалар да.

 

Янгын чыганагы кечкенә булса

 

Әгәр дә сез кинәт кенә барлыкка килә торган янгынны күрсәгез, һәм яну учагының мәйданы зур түгел икән, сез аны мөстәкыйль рәвештә локальләштерергә һәм сүндерергә карар кабул итә аласыз. Сулык янында булганда, утны су белән тутырыгыз, ялкынны юеш материя белән бәреп төшерергә мөмкин. Янган үләнне сынык ботаклардан «себерке» кулланып сүндерергә мөмкин. Шул ук вакытта, сөрткәндәй, төп утка таба шуышып сугарга кирәк. "Себерке" не берничә тапкыр сукканнан соң кулларда әйләндерергә кирәк иде, ул үзе янып китмәсен өчен, ә аның ягы җылыну бераз суынырга өлгерсен өчен.

 

Торф сазлыгы яна

 

Бу бик куркыныч һәм бик куркыныч күренеш. Әче төтен күзләргә бәрелә, тын алуы бик авыр. Бәла-каза зонасыннан җил юнәлешендә китәргә кирәк, төтен һәм ут сезнең позада калсын. Аяк астындагы кайнар Җир бер генә нәрсәне аңлата: сез зур куркыныч астында. Вакытында горения торфка ут еш китә җир астына, анда выжигает тулы бер участоклары, образуя пустоты. Мондый җәһәннәмгә чумарга беркем дә юк, шуңа күрә гадәттә аянычлы. Мондый шартларда хәрәкәт иткәндә, озын колга белән юлны капшап карагыз. Бу почта аша сазлык буйлап йөргәндәге кебек күренәчәк.

 

Исегездәме, янучы торфның температурасы 600 градус чамасы, ә чыгу бик авыр булырга мөмкин.

 

Янгын зонасыннан чыгу

 

Янгын зонасыннан чыкканда, мөмкин кадәр кыска вакыт эчендә һәлакәт турында хәбәр итәргә кирәк. Хәвефле хәбәрне тапшырган вакытта янгынның билгеле координаталары, сез аны күргән вакыт һәм килеп чыгуның фаразланган сәбәбе (хәтта бу сәбәп сез үзегез булса да) турында сөйләгез.

 

Һәркем нәрсә эшли ала

 

Теләсә кайсы табигый территориядә ут белән чиктән тыш сак булыгыз. Сезнең төгәлсезлегегез зур проблемаларга сәбәп булмасын өчен, түбәндәге кагыйдәләрне үтәгез:

 

- кырларда һәм аланнарда беркайчан да коры үләнгә ут төртмәгез. Әгәр дә сез моны башкаларның ничек эшләвен күрсәгез, аларны туктатырга тырышыгыз һәм үлән утларының бик куркыныч булуын аңлатыгыз;

 

 

ЯҢАЛЫКЛАРГА ЯЗЫЛУ
Сайттагы барлык материаллар лицензия буенча тәкъдим ителә:
Creative Commons Attribution 4.0 International